KYC կրիպտոբորսաներում. ինչ եք հանձնում և ինչպես Revolut-ը արտահոսեց այն

Սեպտեմբերին բրիտանական ֆինտեխ Revolut-ը հանցագործներին ուղարկեց 680 հաճախորդի անձնագրերի և վարորդական վկայականների սկաներ, վերիֆիկացիայի սելֆիներ և բիթքոին-գործարքների ամբողջ պատմությունը։ Սովորական իմաստով կոտրում չի եղել։ Տվյալներ պահանջող նամակները եկել էին իտալական պետական դոմենի իրական փոստարկղից, անցել էին իսկության բոլոր տեխնիկական ստուգումները, և աշխատակիցներն ընդունել էին դրանք որպես իշխանությունների օրինական պահանջ։

Պատմությունը լավ ցույց է տալիս այն ընթացակարգի մյուս կողմը, որով անցնում է ամեն նոր հաճախորդ։ Ստորև քննարկում ենք, թե ինչպես է աշխատում KYC-ը կրիպտոբորսայում, ինչ փաստաթղթեր ու տվյալներ են խնդրում ձեզանից, ինչու է դա արվում և ինչպես նվազեցնել հավանականությունը, որ ձեր տվյալները կհայտնվեն խարդախների մոտ։

Ինչ է KYC-ը

KYC-ը Know Your Customer-ի հապավումն է՝ «ճանաչիր քո հաճախորդին»։ Պարզ բառերով՝ սա կանոն է, ըստ որի ֆինանսական ընկերությունը պարտավոր է պարզել, թե ով է հաշիվ բացում, և համոզվել, որ մարդն իրոք նա է, ում ներկայացնում է։

Օգտատիրոջ համար KYC-ը հանգում է վերիֆիկացիայի։ Դուք վերբեռնում եք փաստաթղթեր, անում եք դեմքի լուսանկար, նշում բնակության հասցեն, իսկ ծառայությունը համեմատում է այդ ամենը միմյանց և արտաքին տվյալների բազաների հետ։ Նույնականացումն այստեղ առաջին քայլն է՝ նախ ներկայանում եք, ապա հաստատում ասածը փաստաթղթերով։

KYC-ի կողքին գրեթե միշտ հիշատակվում է AML-ը՝ Anti-Money Laundering, այսինքն՝ փողերի լվացման դեմ պայքարը։ Սա նույն համակարգի երկրորդ կեսն է։ Նախ բորսան պարզում է, թե ով եք դուք, ապա հետևում է, թե որտեղից են գալիս և ուր են գնում ձեր միջոցները։

Ինչու է բորսան խնդրում անձնագիր

Պահանջը գալիս է ոչ թե հենց հարթակից, այլ կարգավորողներից։ Գրեթե բոլոր խոշոր իրավազորություններում կրիպտոբորսաները հավասարեցված են ֆինանսական կազմակերպություններին և ենթարկվում են փողերի լվացման ու ահաբեկչության ֆինանսավորման դեմ օրենքներին։ Ընկերությունը, որը հաճախորդների վերիֆիկացիա չի անում, վտանգում է լիցենզիան, գործընկեր բանկերը և տուգանքները։

Ընդհանուր կանոնները սահմանում է FATF-ը՝ միջազգային խումբը, որը մշակում է այս ոլորտի ստանդարտները։ Նրա առաջարկությունները պահանջում են կրիպտոծառայություններից նույնականացնել հաճախորդներին և հարթակների միջև փոխանցումների ժամանակ փոխանցել ուղարկողի ու ստացողի տվյալները։ Այս կանոնը կոչվում է travel rule. մարդկանց մասին տեղեկությունը ճամփորդում է գործարքի հետ միասին։

Ստուգումն ունի երեք գործնական նպատակ.

• համոզվել, որ հաշվի հետևում կենդանի մարդ է, ոչ թե բոտ կամ ենթադիր անձ;
• համեմատել հաճախորդին պատժամիջոցների ցուցակների և փողերի լվացման մեջ ներգրավված անձանց ցանկերի հետ;
• հիմքեր ունենալ մերժելու, եթե ֆինանսական գործառնությունները կասկածելի տեսք ունեն։

Օգուտ կա նաև օգտատիրոջ համար։ Հաստատված հաշիվն ավելի հեշտ է վերականգնել մուտքը կորցնելիս, իսկ հարթակի հետ վեճում ձեր ձեռքին ապացույց է, որ հաշիվը և դրա վրայի կրիպտոն հենց ձերն են։

Ինչ փաստաթղթեր է խնդրում բորսան

Հավաքածուն տարբերվում է հարթակից հարթակ, բայց հիմնական ցանկը գրեթե ամենուր նույնն է։

1. Անձը հաստատող փաստաթուղթ։ Ներքին անձնագիր, արտասահմանյան անձնագիր կամ վարորդական վկայական։ Էջը լուսանկարվում է ամբողջությամբ՝ առանց փայլերի և կտրված եզրերի։
2. Դեմքի լուսանկար։ Ծառայությունների մեծ մասը խնդրում է իրական ժամանակի սելֆի. տեսախցիկը որոշում է, որ իր առջև կենդանի մարդ է, ոչ թե տպագրված պատկեր։ Որոշ հարթակներում լուսանկարն արվում է ձեռքում փաստաթուղթ պահած։
3. Բնակության հասցե։ Այն հաստատվում է բանկային քաղվածքով կամ կոմունալ վճարման անդորրագրով՝ ոչ ավելի հին, քան երեք ամիս։
4. Միջոցների աղբյուրը։ Ավելի բարձր մակարդակներում բորսան հարցնում է, թե որտեղից են փողերը՝ եկամտի տեղեկանք, գույքի վաճառքի պայմանագիր, հաշվի քաղվածք։

Ընկերություններից պահանջվում է ավելին՝ հիմնադիր փաստաթղթեր, տեղեկություններ շահառուների մասին, տնօրենի տվյալներ։ Առանձին հարցնում են բիզնեսի բնույթի և սպասվող շրջանառության մասին։

Վերիֆիկացիայի մակարդակներն ու սահմանաչափերը

Հարթակների մեծ մասը ընթացակարգը բաժանում է աստիճանների։ Ստուգումը գնում է աճողությամբ՝ փոստի պարզ հաստատումից մինչև միջոցների աղբյուրի վերլուծություն։ Որքան բարձր է աստիճանը, այնքան շատ տվյալ եք հանձնում և այնքան լայն են հնարավորությունները։ Խոշոր գումարների կամ վիճելի փաստաթղթերի դեպքում որոշ հարթակներ լրացուցիչ նշանակում են տեսազանգ աշխատակցի հետ։

Կոնկրետ սահմանաչափերն ամեն բորսա ինքն է սահմանում։ Դրանք պետք է նայել գրանցումից առաջ, այլ ոչ թե առաջին խոշոր ավանդից հետո, երբ դուրսբերումը հանկարծ հենվում է առաստաղին։

Ինչպես անցնել վերիֆիկացիան բորսայում

Ամբողջ գործընթացը տևում է մի քանի րոպեից մինչև մի քանի օր։ Քայլերի հաջորդականությունն ամենուր նման է.

1. Գրանցվեք և հաստատեք փոստն ու հեռախոսը։
2. Բացեք վերիֆիկացիայի բաժինը պրոֆիլի կարգավորումներում։
3. Ընտրեք երկիրը և փաստաթղթի տեսակը։
4. Լուսանկարեք այն երկու կողմից՝ լավ լուսավորության պայմաններում։
5. Արեք դեմքի լուսանկար՝ էկրանի հրահանգներով։
6. Սպասեք որոշմանը։ Ավտոմատ ստուգումը սովորաբար տեղավորվում է րոպեների մեջ, ձեռքովը տևում է մեկ-երկու օր։

Առաջին անգամից անցնելու համար օգտագործեք բնօրինակը, ոչ թե պատճենը։ Եվ հետևեք, որ հարցաթերթիկի տվյալները համընկնեն անձնագրի հետ տառ առ տառ, ներառյալ լատինատառ գրությունը։ Ֆայլերը վերբեռնեք միայն պաշտոնական հավելվածում կամ կայքում. սա անվտանգության, ոչ թե հարմարության հարց է։

Ինչու են մերժում վերիֆիկացիան

Մերժումն ամենից հաճախ կապված է ոչ թե կասկածների, այլ մանրուքների հետ.

• լղոզված լուսանկար կամ փայլ պատկերի վրա;
• անձնագրի ժամկետի ավարտ;
• անվան գրության անհամապատասխանություն;
• բնակության երկիր, որի հետ բորսան չի աշխատում;
• ուրիշի փաստաթղթերը որպես սեփական ներկայացնելու փորձ։

Վերջին կետն արժե առանձին քննարկել։ Անձի հաստատման ծառայությունները համեմատում են սելֆիի դեմքը փաստաթղթի լուսանկարի հետ և բռնում փոխարինումը։ Ուրիշի անունով բացված հաշիվը կարող են ցանկացած պահի արգելափակել՝ բոլոր միջոցների հետ միասին, և դա այլևս հնարավոր չի լինի վիճարկել։

Ինչ է լինում ստուգումից հետո

Վերիֆիկացիան միանգամյա իրադարձություն չէ։ Դրանից հետո բորսան շարունակում է հետևել գործառնություններին, և այս փուլը շատերը թերագնահատում են։

AML-համակարգը գնահատում է ամեն մուտքային գործարք։ Եթե կրիպտոն եկել է խարդախության, միքսերի կամ պատժամիջոցների տակ գտնվող ծառայության հետ կապված հասցեից, փոխանցումը ստանում է ռիսկի բարձր գնահատական։ Հետո հարթակը կարող է բացատրություն պահանջել, սառեցնել գումարը մինչև պարզաբանում կամ փակել հաշիվը։ Ուղարկողի հասցեն նախապես ստուգելն օգնում է, բայց այդ ստուգումն էլ ունի իր թակարդները, որոնց մասին գրել ենք կրիպտոյի AML-ստուգման մեր նյութում։

Կրկնակի ստուգում են սկսում նաև վարքի կտրուկ փոփոխությունները՝ խոշոր գումարներ ամիսների լռությունից հետո, մուտք այլ երկրից, հաճախակի փոխանցումներ նոր հասցեների։ Սրանք դասական նշաններ են, որոնցով փնտրում են փողերի լվացում։ Հաճախորդի համար այստեղից մեկ եզրակացություն է. միջոցների ծագման ապացույցները լավ է պահել նախապես, այլ ոչ թե հավաքել, երբ գումարն արդեն սառեցված է։

Որքան է բորսան պահում ձեր տվյալները

Հաշվի ջնջումը չի ջնջում ձեր փաստաթուղթը հարթակի արխիվից։ Փողերի լվացման դեմ օրենքները պարտավորեցնում են ֆինանսական ընկերություններին պահել պատճեններն ու գործառնությունների տվյալները հաճախորդի հետ հարաբերությունների ավարտից հետո առնվազն հինգ տարի։ Այդպիսի ժամկետ սահմանված է և՛ ռուսական 115-ФЗ օրենքում, և՛ եվրոպական դիրեկտիվներում։

Ստացվում է, որ մեկ անգամ վերբեռնված անձնական տվյալները ընկերությունում մնում են տարիներով, երբեմն՝ միանգամից մի քանիսում։ Շատ կրիպտոբորսաներ ստուգումն իրենք չեն անում, այլ հանձնում են արտաքին KYC-մատակարարին, և այդ դեպքում պատճենները պահվում են նաև նրա մոտ։ Այդ շղթայի ամեն լրացուցիչ օղակ ավելացնում է արտահոսքի ռիսկը։

Գրանցումից առաջ օգտակար է բացել գաղտնիության քաղաքականությունը և գտնել երեք բան՝ ով է մշակում տվյալները, որտեղ են դրանք պահվում և ում կարող են փոխանցվել։ Եթե հարթակը այդ հարցերին չի պատասխանում, սա առիթ է զգուշանալու դեռ առաջին ֆայլը վերբեռնելուց առաջ։

Ինչ տեղի ունեցավ Revolut-ում

Revolut-ի դեպքը ցուցադրական դարձավ, քանի որ տվյալներն արտահոսեցին ոչ թե ծրագրային խոցելիության, այլ այն ընթացակարգի միջոցով, որը կարգավորողները համարում են պաշտպանիչ։

Financial Times-ի և ոլորտային հրատարակությունների տվյալներով՝ գործողությունը տևել է ամիսներ։ Հարձակվողները մուտք են ստացել Իտալիայի հավաստագրված էլեկտրոնային փոստի PEC համակարգի այն արկղին, որը կապված էր ներքին գործերի նախարարության հետ։ Այդ հասցեից նամակներն անցել են ուղարկողի իսկության բոլոր ստուգումները՝ SPF, DKIM և DMARC, ուստի համապատասխանության բաժնի համար դրանք երևում էին որպես իշխանությունների իրական պահանջներ։ Ի պատասխան՝ աշխատակիցները դուրս են բերել հաճախորդների տվյալները։

Ինչ գնաց հարձակվողներին.

• անձնագրերի և վարորդական վկայականների սկաներ;
• վերիֆիկացիայի ժամանակ արված սելֆիներ;
• հաշիվների քաղվածքներ, IBAN-ներ և դուրսբերումների պատմություն;
• բիթքոինով գործարքների ամբողջական պատմություն։

Սկզբում խումբը պահանջել է 10 000 BTC՝ մոտ 780 մլն դոլար։ Հետո գումարն իջեցրել են մոտ 3 մլն դոլարի՝ Monero-ով, և սպառնացել են վաճառել ֆայլերը այլ հանցավոր խմբերի։ Revolut-ն այս դեպքն անվանել է բարդ արտաքին սխեմա՝ պետական մարմնի անվան տակ ներկայանալով, և հայտարարել, որ ընկերության համակարգերն ու հաճախորդների միջոցները չեն տուժել։ Բրիտանական տվյալների պաշտպանության կարգավորողն ուսումնասիրում է արտահոսքի մասին հաղորդումը, ֆինանսական կարգավորող FCA-ն շփվում է ընկերության հետ, իտալական իշխանությունները քննում են պետական փոստարկղի կոտրումը։

Ինչով են վտանգավոր գողացված փաստաթղթերը

Սկանն ինքնին փող չի գողանում։ Վտանգն այն է, որ արտահոսած տվյալները գալիս են փաթեթով՝ անուն, հասցե, հեռախոս, դեմքի լուսանկար, գործառնությունների պատմություն և կարողության մոտավոր չափ։ Խարդախի համար սա պատրաստի զոհի պրոֆիլ է։

Ինչ կարելի է անել այդպիսի փաթեթով.

• բացել հաշիվ ձեր անունով թույլ ստուգում ունեցող հարթակում և դրա միջով անցկացնել ուրիշի փողերը;
• զանգահարել անվտանգության ծառայության անունից և նշել ձեր գործարքների ճշգրիտ գումարները՝ վստահություն ներշնչելու համար;
• գտնել կրիպտոյի խոշոր պորտֆելի տիրոջը տան հասցեով։

Վերջինն արդեն տեսություն չէ։ Միայն Ֆրանսիայում այս տարվա առաջին ութ ամսում գրանցվել է կրիպտոյի համար 70-ից ավելի առևանգում և հարձակում, ինչպես գրել ենք Ֆրանսիայում բանալի-հարձակումների մասին մեր նյութում։ Ձեռքում փաստաթուղթ պահած դեմքի լուսանկարները սև շուկայում ավելի թանկ են գնահատվում, քան սովորական սկանները. դրանցով փորձում են անցնել ուրիշի ստուգումը այլ ծառայություններում։

Կրիպտոբորսա առանց վերիֆիկացիայի. արժե՞

Հարթակներ և փոխանակման կետեր, որոնք փաստաթղթեր չեն պահանջում, գոյություն ունեն, և անանուն գնման պահանջարկը հասկանալի է։ Բայց այդ ընտրությունն ունի իր ռիսկերը.

• դուրսբերման սահմանաչափեր, որոնցից հետո ծառայությունը միևնույն է փաստաթղթեր կպահանջի, այն էլ այն պահին, երբ ձեր փողն արդեն իր մոտ է;
• միջոցների սառեցում AML-համակարգի ազդանշանով՝ առանց որոշումը վիճարկելու հնարավորության;
• իրավաբանական անձի բացակայություն, որին կարելի է պահանջ ներկայացնել;
• խարդախ կրկնօրինակների բարձր տեսակարար կշիռ այդպիսի ծառայությունների մեջ։

Առանձին ռիսկ է առաջանում, երբ կրիպտոն վաճառում եք մասնավոր անձանց՝ հարթակները շրջանցելով։ Եթե գնորդը վճարել է խարդախությամբ ստացված փողով, բանկը կարող է արգելափակել ձեր քարտը՝ որպես ստացողի, և բարեխղճությունն ապացուցելը մնում է ձեզ։ Ուստի կոնտրագենտի տվյալները և նամակագրությունն արժե պահել նույնիսկ մեկանգամյա գործարքի դեպքում։

Ավելի ազնիվ է ասել այսպես՝ վերիֆիկացիայից հրաժարվելը չի պաշտպանում ձեր տվյալները, այլ տեղափոխում է վտանգը այլ տեղ։ Փաստաթղթերի արտահոսքի փոխարեն դուք ստանում եք հենց փողը կորցնելու հնարավորություն։

Ինչպես պաշտպանել ձեր տվյալները վերիֆիկացիայի ժամանակ

Ամբողջովին բացառել արտահոսքը հնարավոր չէ, բայց վնասը կարելի է նվազեցնել։ Հիմնական անվտանգության կանոններն այստեղ նույնն են, ինչ ցանկացած ֆինանսական ծառայության դեպքում։

1. Ստուգեք կայքի հասցեն։ Բորսաների ֆիշինգային պատճենները փաստաթղթեր են հավաքում ճիշտ այնպես, ինչպես բնօրինակները։ Այդ սխեմաների մասին ավելի մանրամասն՝ կրիպտոյում ֆիշինգի մեր նյութում։
2. Մի ուղարկեք փաստաթղթեր մեսենջերներով։ Ոչ մի հարթակ չի խնդրում ուղարկել անձը հաստատող փաստաթղթի լուսանկարը Telegram-ով կամ պատասխան նամակով։
3. Նշում արեք այն պատճենների վրա, որոնք գնում են փոստով։ «Միայն X հարթակի վերիֆիկացիայի համար» գրությունը՝ ամսաթվով, խանգարում է կրկին օգտագործել պատճենը։ Տեսախցիկով ավտոմատ ստուգման համար սա չի աշխատում. համակարգը կմերժի փոփոխված պատկերը։
4. Միացրեք երկգործոն պաշտպանությունը։ Գողացված պատճենները չեն օգնի մտնել հաշիվ, եթե մուտքը հաստատվում է աութենտիֆիկատոր հավելվածով։ Սա անվտանգության գլխավոր կարգավորումն է, որն արժե անել հենց առաջին օրը։
5. Մի պատմեք ձեր պորտֆելի մասին հրապարակավ։ Սոցցանցերում պարծենալը մնում է գլխավոր աղբյուրը, որով հանցագործներն ընտրում են զոհերին։

Առանձին արժե հիշել այն անձնական տվյալները, որոնք թողնում եք բորսայից դուրս։ Կրիպտոդրամապանակին կապված հեռախոսահամարը և հրապարակային պրոֆիլի փոստը հարձակվողին տալիս են նույն թելը, ինչ արտահոսած սկանը։ Որքան քիչ են այդպիսի հետքերը, այնքան բարձր է անվտանգության ընդհանուր մակարդակը, և ոչ մի վերիֆիկացիա դրա վրա չի ազդում։

Վերիֆիկացիան Ռուսաստանում

Ռուսաստանցի օգտատերերն ունեն իրենց առանձնահատկությունները։ 2026 թվականի սեպտեմբերի 1-ից երկրում կրիպտոգործառնություններն անցնում են լիցենզավորված միջնորդների միջոցով, իսկ Ռոսֆինմոնիթորինգը հայտարարել է, որ թվային դեպոզիտարիայում հաշվի համար ИНН-ը կդառնա պարտադիր։ 60 000 ռուբլուց թանկ գործառնությունների մասին տվյալները դեպոզիտարիաները փոխանցում են կարգավորողին։ Այս կանոնները մանրամասն քննարկված են ինչպես բացել կրիպտոհաշիվ Ռուսաստանում մեր նյութում։

Արտասահմանյան հարթակների դեպքում պատկերն այլ է։ Դրանց մի մասը չի ընդունում ռուսական փաստաթղթեր կամ սահմանափակում է գործառույթները ռեզիդենտների համար, ուստի գրանցումից առաջ պետք է ստուգել ձեր երկրի համար գործող պայմանները։

Եվ ևս մեկ բան։ Բորսան կարող է հաճախորդի տվյալները փոխանցել օրինական հարցման դեպքում, իսկ թե ինչպես է դա տեսք ունենում գործնականում, ցույց է տալիս ինչ են բորսաները հանձնում տվյալների հարցումներով մեր նյութը։ Revolut-ի դեպքը սրան ավելացնում է տհաճ մանրամասն. օրինականից չտարբերվող հարցումը կարող է կեղծ լինել։