Pump and dump sxemalari moliyaviy bozorlardagi eng qadimiy hiyla bo'lib, kripto davriga moslashtirilgan. Insayderlar guruhi past kapitalizatsiyali tokenning katta miqdorini sotib oladi, muvofiqlashtrilgan ijtimoiy tarmoq kampaniyalari va soxta yangiliklar orqali uning narxini sun'iy ravishda oshiradi, so'ngra cho'qqida o'z ulushlarini sotadi — xabarsiz xaridorlarni qiymatsiz tokenlar bilan qoldiradi.
1-bosqich — To'plash: manipulyatorlar kunlar yoki haftalar davomida past likvidlikli, past kapitalizatsiyali tokendan katta pozitsiyalarni jimgina sotib oladi. Token odatda juda kam savdo hajmiga va kichik bozor kapitalizatsiyasiga ega bo'ladi (10 million dollardan past). Xarid narxni muddatidan oldin oshirmaslik uchun asta-sekin amalga oshiriladi.
2-bosqich — Pump: muvofiqlashtirilgan targ'ibot boshlanadi. Bunga quyidagilar kiradi: Telegram va Discord guruhlarida "sotib olish signallari" yuborish, pullik inflyuenserlarning "keyingi 100x javohir" haqida post qilishi, soxta hamkorliklar va ishlanma e'lonlari, botlar tomonidan boshqariladigan ijtimoiy tarmoq faoliyati va manipulyatsiya qilingan savdo hajmi (wash trading). Narx bir necha soat ichida 200-1000% ga ko'tarilishi mumkin.
3-bosqich — Dump: yetarlicha chakana treyderlar sotib olgandan so'ng (narxni maqsadli darajaga yetkazgach), manipulyatorlar butun pozitsiyalarini sotadi. To'satdan sotish bosimi narxni tushiradi, ko'pincha pump oldangi darajadan ham pastga. Cho'qqida sotib olgan chakana xaridorlar investitsiyalarining 80-99% ini yo'qotadi.
1-qoida: agar bu juda yaxshi tuyulsa, shunday ham. Hech bir qonuniy loyiha daromadni kafolatlamaydi. 2-qoida: sotib olishdan oldin tadqiqot qiling — whitepaperni o'qing, jamoani tekshiring, smart kontrakt kodini tasdiqlang. 3-qoida: likvidlikni tekshiring — agar tokenning savdo hajmi juda past bo'lsa, uni manipulyatsiya qilish oson. 4-qoida: ijtimoiy tarmoqlardagi shov-shuvga shubha bilan qarang, ayniqsa siz kuzatmagan akkauntlardan. 5-qoida: hech qachon yo'qotishga tayyor bo'lmagan pulingizni investitsiya qilmang, ayniqsa noma'lum tokenlarga.
EIDEX faqat qattiq tekshiruvdan o'tgan tokenlarni ro'yxatga oladi — smart kontrakt auditi, jamoa tekshiruvi va likvidlik talablarini o'z ichiga olgan puxta sinov. EIDEXda xavfsiz savdo qiling.